Türkiyenin gece açık diş klinikleri
444 38 06
6 dk okumaGüncelleme:

Diş Hekimliği Türkiye'de Nasıl Başladı? 1908'den Günümüze Bir Mesleğin Hikayesi

22 Kasım 1908: Maarif Nazırı Emrullah Efendi'nin imzasıyla İstanbul Diş Hekimliği Okulu'nun bütçesi onaylandı. Türkiye'de berbere bağlı, halk hekimliğine dayalı diş tedavisi dönemi resmen kapanıyor, modern mesleki dönem başlıyordu.

1908'den önce: berber, demirci, cinci hoca

II. Meşrutiyet'ten önce Anadolu'da diş tedavisi sistemsizdi. Diş çekimi başlıca berberlerin işiydi — özellikle büyük şehirlerde berber dükkanlarının köşesinde, mahallenin meydanında veya pazarlarda. Köyde diş ağrısı çeken kişi en yakın berbere gider, kaba bir pense (diş anahtarı) ile diş tek seferde çekilirdi. Anestezi yoktu. Demirciler bile bazen daha sağlam penseleri sebebiyle bu iş için tercih edilirdi. 'Cinci hocalar' büyü ve dua ile tedavi sözü veriyordu. Bu kaotik durum 19. yüzyıl sonu modernleşme reformlarıyla sorgulanmaya başlandı.

22 Kasım 1908: kuruluş kararı

II. Meşrutiyet'in ilanından sadece 4 ay sonra, Maarif Nazırı Emrullah Efendi (1858-1914) İstanbul Diş Hekimliği Okulu'nun bütçesini onayladı — 22 Kasım 1908. Okul, Tıp Fakültesi'nin ilk dekanı Cemil Topuzlu (1869-1958) tarafından organize edildi. Cemil Topuzlu o yıllarda sadece bir akademisyen değil, aynı zamanda İstanbul Şehremini'ydi (belediye başkanı) — şehrin altyapısı ve sağlığı için reformlar yapan modernist kuşağın önemli ismi. Okulun ilk müdürü Dr. Halit Şazi (1869-1921) atandı.

28 Ekim 1909: ilk dersler

Bürokratik hazırlıklar bir yıl sürdü. 28 Ekim 1909'da okulun ilk fakülte toplantısı yapıldı, müfredat onaylandı ve öğrenci kabulü başladı. Eğitim üç yıllıktı: birinci yıl anatomi ve fizyoloji, ikinci yıl operasyon teknikleri, üçüncü yıl klinik uygulama. Öğretim üyelerinin büyük kısmı Fransa'da eğitim almış Türk hekimlerdi — okul Fransız modeline göre tasarlanmıştı.

30 Temmuz 1911: ilk 43 mezun

İki tam akademik yıl sonra (üç yıllık programın ikinci yılı kısaltıldı), 30 Temmuz 1911'de okul ilk 43 mezununu verdi. Bu 43 kişi Türkiye'nin ilk resmi olarak yetkilendirilmiş diş hekimleridir. Çoğu İstanbul'da çalıştı, bir kısmı taşraya dağıldı. Yazılı belge ile diploma alan diş hekimi pratiğinin başlangıcı bu tarihtir.

1923-1933: cumhuriyet dönemi standardizasyonu

Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte tıp eğitimi modernleştirildi. 1933'te İstanbul Üniversitesi reformu ile diş hekimliği okulu üniversite çatısı altına alındı — ilk başta tıp fakültesinin bir bölümü, sonra bağımsız diş hekimliği fakültesine dönüştü. Aynı dönemde Türk Tabipler Birliği'nin yapısı içinde dişhekimliği ihtisas alanı tanımlandı. Berber-diş çekimi resmi olarak yasaklandı.

1945: Türk Dişhekimleri Birliği'ne giden yol

1928'de Türkiye Diş Hekimleri Cemiyeti kuruldu, ardından 1945'te Türk Dişhekimleri Birliği'nin (TDB) temelleri atıldı. TDB bugün 81 ilde diş hekimliği odaları aracılığıyla meslek standartlarını denetler, lisans verir ve etik kuralları yürütür. Türkiye'deki tüm diş hekimlerinin TDB'ye kayıt zorunluluğu var.

2010 ve sonrası: 24 saat acil diş polikliniği

Türkiye'de ilk 7/24 esasına bağlı diş acil polikliniği 2010 yılında Ankara Gazi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde açıldı. Bu adım, geçmişte sadece hafta sonu/bayram nöbet sistemiyle çalışan diş hekimi modelini kırdı: artık gece yarısı diş ağrısı çeken biri için sabit bir kapı vardı. Özel sektörde benzer modeller 2013'ten itibaren İstanbul, Ankara, İzmir gibi metropollerde yaygınlaşmaya başladı. Türkiye genelinde tutarlı bir 7/24 diş hekimi ağı henüz oluşmuş değil — sitemizin var olma sebebi budur.

Bugün: 117 yıllık bir mesleğin geleceği

1908'de 43 mezunla başlayan hikâye bugün 50+ diş hekimliği fakültesi, 35.000'i aşkın aktif diş hekimi ve dünya çapında dental tourism merkezi olan bir Türkiye'ye dönüştü. Implant, lamine, ortodontik aligner gibi teknolojiler dünya standardında. Ancak gece açık klinik altyapısı hâlâ yetersiz — özellikle taşrada. Bu boşluk, 7/24 hizmet veren özel klinikler ve devlet eğitim hastaneleri acil servisleri ile kapanmaya çalışılıyor.

Sık sorulan sorular

Modern anlamda yazılı belgeyle diploma alan ilk Türk diş hekimleri, İstanbul Diş Hekimliği Okulu'nun 30 Temmuz 1911'de mezun ettiği 43 kişidir. Daha önceki berberler diş çekimi yapsa da bu meslek olarak değil, halk hekimliği geleneği olarak kabul edilir.

İlgili rehberler

Aşağıdaki rehberlere de bakmak isteyebilirsin.